Radom - spotkajmy się w internecie

Kasztanowce

KASZTANOWIEC BIAŁY

to symbol wiosny i piękny element polskiego krajobrazu.

Sprowadzony na ziemie polskie w XVII w. szybko stał się ozdobą rezydencji magnackich, alei, dróg, a później skwerów, parków i cmentarzy.

Kasztanowce zachwycają swymi kwiatostanami, a jesienią jego owoce dają dużo radości, zwłaszcza młodszym pokoleniom.

Od kilku lat te piękne drzewa narażone są na działania groźnego szkodnika szrotówka kasztanowcowiaczka – niewielkiego motyla odkrytego w 1985r. w Macedonii.

Poczwarki tego owada są w stanie przetrwać zimę. Osłonięte kokonem zimują wewnątrz opadłych liści, skąd w kwietniu i na początku maja wylatują motyle siadające na pniu. Zapłodnione samice składają na liściu kilkadziesiąt jaj, z których po 2-3 tygodniach wylęgają się larwy wgryzające się do wnętrza liścia. Żerują na nim ok. 3-4 tygodni i wygryzając miękisz pomiędzy nerwami liścia tworzą brązowe plamy tzw. miny.

Pierwsze z nich pojawiają się już w połowie maja.

W rezultacie działalności szrotówka kasztanowce zaczynają tracić liście w połowie lipca, a w połowie sierpnia wiele tych drzew pozostaje w stanie bezlistnym.

„Zdezorientowany” taką sytuacja kasztanowiec rozwija powtórnie liście i kwiatostany.

W efekcie drzewa ulegają osłabieniu, słabiej kwitną i owocują w roku następnym.

JAK MOŻNA IM POMÓC

czyli metody zwalczania szkodnika

Rozwój szrotówka kasztanowcowiaczka przebiega w liściach, tam żerują, tak zwane, stadia larwalne. Tam również szkodnik się przepoczwarcza.

Najprostszą metodą zwalczania szkodnika w warunkach miejskich jest zbieranie opadłych liści i wywożenie do miejskiej kompostowni. Zgrabione liście kasztanowców wraz z obecnymi w nich larwami szkodnika muszą zostać zniszczone przez spalenie lub w dłuższym czasie przez ich kompostowanie w temperaturze wynoszącej ponad 40 stopni.

Tuż po rozwinięciu się pąków w liście na drzewach kasztanowców, w zależności od warunków pogodowych następuje wylot motyli pierwszego pokolenia szrotówka kasztanowcowiaczka. W czasie pierwszej generacji, motyle przebywają głównie w dolnej części pnia. Zarówno osobniki męskie, jak i żeńskie chowają się tam, w załamaniach kory, przed deszczem, wiatrem. Wtedy właśnie można odławiać motyle tego szkodnika. W tym celu owija się pnie drzew kasztanowców folią z naniesionym lepiszczem (np. Lasolepem). Zalecany termin owijania – przed wylotem pierwszego pokolenia motyli - osobników dorosłych. Opaski należy umieszczać szczelnie wokół pnia drzewa, na wysokości ok. 1,5m od ziemi. Zalecana minimalna szerokość foli wynosi 0,5m.

Termin rozmieszczenia opasek lepowych – w zależności od warunków pogodowych, najczęściej do końca kwietnia.

W walce ze szrotówkiem wykorzystuje się również ich naturalnych wrogów jakimi są np. sikorki. W tym celu na kasztanowcach lub na innych drzewach w ich bezpośrednim sąsiedztwie należy umieszczać skrzynki lęgowe. Powinny one być rozwieszane w końcu lutego i początku marca. Ptaki owadożerne z grupy dziuplaków są sprzymierzeńcami w zwalczaniu szrotówka kasztanowcowiaczka.

Ponadto można stosować pułapki feromonowe z syntetycznie wyodrębnionym hormonem płciowym samicy szkodnika, czy też zastosować środki ochrony roślin w formie oprysków (nieodpowiednie w miejscach przebywania ludzi), lub szczepionek dozowanych bezpośrednio do pnia drzewa (w trakcie kilkuletnich badań naukowcy doszli do wniosku, że robienie otworów w drewnie jest to metoda wysoce inwazyjna, poza tym daje drogę do zakażenia wieloma chorobami grzybowymi, przez co, coraz częściej odstępuje się od stosowania tego typu zabiegu).

Prowadzona w Radomiu od kilku lat akcja zbierania i unieszkodliwiania liści kasztanowców dała już efekty w postaci poprawy kondycji drzew z tego gatunku.

W 2005 roku, po raz pierwszy, metoda grabienia liści dodatkowo została wsparta zastosowaniem opasek pokrytych preparatem klejącym z feromonem płciowym samicy szrotówka, a od 2006 roku wprowadzone zostały budki lęgowe dla sikorek - naturalnego wroga szkodnika.

Działania te w sposób pilotażowy prowadzone były w parku „Stary Ogród” przy ul. Mireckiego w Radomiu.

Wzorem lat ubiegłych, także w 2007r.

Włącz się do akcji „ Ratujmy radomskie kasztanowce”

Urząd Miejski w Radomiu podejmował działania mające na celu ochronę drzew z gat. kasztanowiec rosnących na terenie naszego miasta przed inwazją szkodnika – szrotówka kasztanowcowiaczka także w latach 2007 – 2009. Lepowaniem objęto prawie 600 drzew rosnących w obszarze Śródmieścia na terenach zieleni miejskiej tj.

Park Kościuszki,
Park Leśniczówka,
Park Stary Ogród,
otoczenie Kościoła Garnizonowego
drzewa w pasach drogowych ulic: Beliny Prażmowskiego, Lubelskiej, J. Piłsudskiego, J. Malczewskiego, Waryńskiego

oraz na terenach zgłoszonych przez inne podmioty.

Walka ze szrotówkiem wciąż trwa.

Wzorem lat ubiegłych, także w 2010r. Urząd Miejski w Radomiu zamierza podjąć działania mające na celu ochronę drzew z gat. kasztanowiec rosnących na terenie naszego miasta przed inwazją szkodnika – szrotówka kasztanowcowiaczka.

Planowane działania będą polegały na założeniu i wymianie opasek lepowych oraz systematycznym grabieniu opadłych liści w okresie jesiennym.

Firmy, instytucje oraz osoby fizyczne które posiadają na swoim terenie drzewa z gatunku kasztanowiec i które chciałyby się włączyć do czynnej ochrony tych drzew proszone są o kontakt z Wydziałem Infrastruktury Urzędu Miejskiego pod nr tel. /48/ 3620504.

W celu skoordynowania działań oraz ze względu na konieczność umieszczenia opasek przed pierwszym wiosennym wylotem szkodnika, prosimy o pisemną lub telefoniczną informację w powyższej sprawie w terminie do dnia 10 kwietnia 2010r. Ze względu na ograniczoną ilość środków decydująca będzie kolejność zgłoszeń.

Udział w akcji lepowania jest bezpłatny.

Warunkiem uczestnictwa jest jedynie zobowiązanie właściciela lub zarządcy nieruchomości do udostępnienia wskazanej przez Urząd firmie drzew z gat. kasztanowiec celem założenia i wymiany opasek lepowych oraz zobowiązanie się do systematycznego grabienia liści w okresie jesiennym.

Nie bądź obojętny !

Przyłącz się do naszych działań !

Nie pozwól, aby te piękne drzewa zniknęły z radomskiego krajobrazu !

Czy wiesz, że …………?

od 1992 roku szrotówek kasztanowcowiaczek jest plagą prawie we wszystkich krajach Europy,
zimująca w opadłych liściach, otoczona kokonem poczwarka szrotówka kasztanowcowiaczka jest bardzo odporna na niskie temperatury, wytrzymuje temperaturę nawet do -330 C,
na jedno drzewo może przypadać nawet około 2 milionów osobników szrotówka kasztanowcowiaczka największe nasilenie liczebności motyla przypada w okresie kwitnienia kasztanowców,
szrotówek kasztanowcowiaczek wyraźnie wybiera kasztanowca białego, w znacznie mniejszym stopniu uszkadza liście kasztanowca żółtego, czerwonego i krwistego a najbardziej odpornym z kasztanowców jest kasztanowiec drobnokwiatowy,
szrotówek kasztanowcowiaczek zaczął atakować także jawory i klony pospolite,
kasztanowce lubią wilgoć, dlatego wskazane jest ich podlewanie w okresie suszy,
sikorki niszczą ok. 3% gąsienic szrotówka,