Aktualności

Zaczęło się w Radomiu. Minęła 44. rocznica wydarzeń czerwcowych
25 czerwca 2020

W czwartek, 25 czerwca minęła 44. rocznica Radomskiego Protestu Robotniczego Czerwiec 76. Z powodu epidemii koronawirusa, tegoroczne obchody były znacznie skromniejsze niż w poprzednich latach. Niezmienne jednak rocznica była obchodzona pod hasłem „Zaczęło się w Radomiu”.

Jak co roku władze Radomia złożyły kwiaty pod pomnikiem u zbiegu ulic Żeromskiego i 25 Czerwca oraz pod tablicą pamiątkową, wmurowaną na ścianie gmachu Lasów Państwowych, czyli dawnej siedziby KW PZPR. Hołd uczestnikom robotniczego protestu oddał m.in. prezydent RP Andrzej Duda. 

Z okazji 44. rocznicy Radomskiego Protestu Robotniczego w katedrze została odprawiona uroczysta msza święta pod przewodnictwem Biskupa Radomskiego, Henryka Tomasika.

Na tym jednak nie kończą się tegoroczne obchody. W sobotę, 27 czerwca jest planowany spacer z przewodnikiem po miejscach związanych z robotniczym protestem z 25 czerwca 1976 roku. Będzie to też okazja do spotkania z uczestnikami wydarzeń sprzed 44 lat. Limit uczestników wynosi 30 osób w jednej grupie. Spacer rozpocznie się o godz. 12.00 i 16.00 na terenie dawnych Zakładów Metalowych przy ul. 1905 roku.

W organizację obchodów włączyli się też właściciele kilku radomskich lokali gastronomicznych. Do 30 czerwca w ich menu znajdą się m.in. smaki z lat siedemdziesiątych.

W ramach tegorocznych obchodów na placu Corazziego została ustawiona wystawa „Zaczęło się w Radomiu - Czerwiec 76”, którą można oglądać do 17 lipca.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

25 czerwca 1976 roku w proteście przeciwko ogłoszonym przez władzę podwyżkom cen, wybuchły strajki w całym kraju. Uczestniczyło w nich w sumie około 60 tysięcy osób. Wydarzenia w Radomiu miały jednak najbardziej dramatyczny przebieg.

Sygnał do masowego protestu dała o godz. 6.30, pierwsza zmiana wydziału P-6, Zakładów Metalowych ”Łucznik”. Prawie tysiąc osób wyszło poza bramy fabryki, nawołując do przyłączenia się robotników innych zakładów. Kilkutysięczny tłum manifestujących, skierował się pod siedzibę Komitetu Wojewódzkiego PZPR. Po godzinie 14.00 zdesperowani protestujący wtargnęli do gmachu KW PZPR. W kulminacyjnym momencie na ulicach Radomia manifestowało ponad 20 tysięcy robotników. W tym samym czasie do miasta zaczęły przybywać dodatkowe siły MO i ZOMO, które z miejsca wchodziły do akcji pacyfikacyjnej. Rozpoczęły się starcia uliczne, które trwały do godz. 21:00. W ich trakcie użyto gazów łzawiących i armatek wodnych. Kilkaset osób zostało zatrzymanych i brutalnie pobitych w organizowanych w aresztach i na komisariatach, na tzw. „ścieżkach zdrowia”. W procesach sądowych, toczących się przez następne miesiące, 25 osób skazano na karę więzienia. Około 170 osób zostało skazanych przez kolegia do spraw wykroczeń. Wielu uczestników protestu straciło pracę.

Radomski Czerwiec był pierwszym w historii PRL protestem społecznym, który odniósł zwycięstwo jeszcze tego samego dnia. Było nim cofnięcie przez władze drastycznych podwyżek cen. Występując przeciwko komunistycznej władzy 25 czerwca 1976 roku, radomscy robotnicy uruchomili potężny mechanizm społecznego oporu i solidarności. W odruchu współczucia prześladowanym robotnikom Radomia w rozmaitych środowiskach podejmowano spontaniczne akcje, organizujące pomoc poszkodowanym i wyrażające sprzeciw wobec działań władz. Radom zapoczątkował współpracę pomiędzy środowiskami robotniczymi i inteligenckimi, które dotychczas osobno prowadziły swą walkę z niedemokratyczną władzą. Pierwszym sukcesem nowej opozycji były dwie amnestie w roku 1977, w wyniku których zwolnieni zostali wszyscy robotnicy, skazani za udział w wydarzeniach czerwcowych. W kolejnych latach pokłosiem Radomskiego Czerwca był potężny i zwycięski ruch Solidarności.

Galeria
Ostatnio dodane