Kościół p.w. św. Jana Chrzciciela (fara) i Zamek Królewski

Nad Miastem Kazimierzowskim góruje wieża kościoła p.w. św. Jana Chrzciciela, z charakterystycznym, neobarokowym hełmem góruje . Dawniej z wieży grany był hejnał miejski ostrzegający mieszkańców przed niebezpieczeństwami - najazdami wroga czy pożarami. Radomska fara to kościół parafialny, ale też świątynia królewska. Gotycka budowla została wzniesiona w latach 1360–1370 z fundacji Kazimierza Wielkiego. Od strony południowo-wschodniej przylega do kościoła późnorenesansowa Kaplica Kochanowskich nakryta kopułą – wzniesiona w latach 1630-33, w swej formie przypominająca kaplice przy katedrze wawelskiej i farze w Kazimierzu Dolnym. Dzisiejszy wygląd świątynia zawdzięcza przebudowie wg projektu Józefa Piusa Dziekońskiego na początku XX wieku. W kościele modliło się wielu królów i książąt, w tym święta Jadwiga i święty Kazimierz. W 1495 r. książę Fryderyk Jagiellończyk, brat Kazimierza, odebrał tutaj insygnia kardynalskie z rąk wysłannika papieskiego. Przy farze działała szkoła, w której wykładali profesorowie Akademii Krakowskiej i Zamojskiej. Jej absolwentem był młody Mikołaj z Radomia. Także tutaj ochrzczeni zostali Tytus Chałubiński, Sługa Boża Wanda Malczewska oraz Jacek Malczewski. Zwiedzając świątynię warto zwrócić uwagę na dekoracje stiukowe w typie lubelsko-kaliskim ozdabiające od wewnątrz kopułę Kaplicy Kochanowskich, a także na renesansowy portal fundacji Mikołaja Szydłowieckiego prowadzący z prezbiterium do zakrystii. Okazałe malowidła nawiązujące do polichromii wczesnogotyckich pochodzą już z lat siedemdziesiątych XX wieku. Na placu przy farze znajdują się trzy charakterystyczne rzeźby: kamienny krzyż, XIX-wieczna rzeźba Chrystus u słupa oraz figura św. Jana Nepomucena. Tę ostatnią ufundował w 1752 r. biskup warmiński, prezes Trybunału Radomskiego – Adam Grabowski. Precyzyjnie wykonana przez Piotra Coudraya, nadwornego rzeźbiarza Augusta III stanowi najstarszy pomnik naszego miasta.

Budowla Zamku Królewskiego, którego pozostałości możemy zobaczyć w okolicach ul. Wałowej, została wzniesiona około połowy XIV stulecia, podobnie jak fara i pierwszy radomski ratusz, przez Kazimierza Wielkiego i wtopiona była w fortyfikacje miejskie. Poważnemu uszkodzeniu zamek uległ podczas potopu szwedzkiego. Mimo odbudowy nigdy potem nie był już tak okazały jak za panowania Jagiellonów. Dzisiaj to podłużny parterowy budynek. Zamek był siedzibą wędrującego dworu królewskiego oraz starosty radomskiego. Najczęściej gościli tu królowie i książęta z dynastii Jagiellonów podróżujący między Krakowem a Wilnem. Obecnie zamek jest siedzibą proboszcza parafii farnej. Radomski zamek to centrum wydarzeń ważnych nie tylko dla miasta, ale całego kraju. Wielokrotnie obradowały tu sejmy. Na jednym z nich w 1383 r. obrano Jadwigę Andegaweńską królem Polski. W 1401 r. zawarto tu drugą unię polsko-litewską, po unii w Krewie. O wydarzeniu przypomina tablica wmurowana w ścianę od strony Skweru Unii Radomsko-Wileńskiej. Przez dwa lata, podczas pobytu króla Kazimierza Jagiellończyka na Litwie, na zamku rezydował królewicz Kazimierz Jagiellończyk. Stąd zarządzał Polską. Znany z bogobojności jest dziś świętym oraz patronem Radomia. Król Kazimierz Jagiellończyk gościł na zamku wiele ważnych osobistości, w tym posłów: chana tatarskiego, króla czeskiego, księcia Bawarii, a także samego wielkiego mistrza krzyżackiego Jana von Tieffena, który złożył mu hołd lenny. W 1505 r. pod przewodnictwem króla Aleksandra Jagiellończyka podpisano tutaj konstytucję Nihil novi. Konstytucja zakazywała królowi podejmowania jakichkolwiek decyzji odnośnie państwa i szlachty bez zgody szlachty i izby poselskiej. Datę 1505 wielu historyków uważa za początek nowożytnego Państwa Polskiego i demokracji szlacheckiej. Na zamku zbierały się Sądy Kapturowe sądzące sprawców poważniejszych przestępstw w trybie przyspieszonym w okresie bezkrólewia. Ostatni sąd w Radomiu zebrał się w 1764 r. Skromnie wyglądający radomski zamek kryje wielka historię.