Z udziałem Prezydenta RP Karola Nawrockiego w Radomiu odbyły się uroczystości z okazji 50. rocznicy Radomskiego Czerwca ’76. Mieszkańcy miasta, uczestnicy wydarzeń sprzed pół wieku, przedstawiciele władz państwowych i samorządowych oraz mieszkańcy miasta oddali hołd bohaterom robotniczego protestu z 25 czerwca 1976 roku.
Obchody rocznicy, jak co roku, były okazją do przypomnienia znaczenia wydarzeń, które na trwałe zapisały się w historii Radomia, Polski i Europy. Protest radomskich robotników przeciwko decyzjom komunistycznych władz stał się jednym z ważnych etapów prowadzących do odzyskania przez Polskę wolności.
Prezydent Karol Nawrocki w swoim wystąpieniu zwrócił uwagę na odwagę radomskich robotników, którzy w 1976 roku, po ogłoszeniu przez komunistyczną władzę drastycznych podwyżek cen, upomnieli się o godność i o to, by móc normalnie żyć. W konsekwencji byli bici na ścieżkach zdrowia i zamykani w więzieniach. Prezydent podkreślił, że to była iskra, która zapaliła się w Radomiu i przeszła przez Płock, Ursus i 24 spośród 49 ówczesnych województw. – Czerwiec 1976 roku jest dziś dla nas ważny, bo przyniósł narodową wspólnotę, która doprowadziła do powstania Solidarności. Odwagi w obronie represjonowanych robotników nie zabrakło też literatom, intelektualistom, ludziom, którzy często znajdowali się w szerokiej panoramie korzystania z władzy komunistycznej. Nawet oni powiedzieli wówczas: tak nie można traktować polskich ludzi pracy i polskich robotników, chcemy przyłączyć się do przedsierpniowej opozycji antykomunistycznej – mówił prezydent Karol Nawrocki.
W imieniu mieszkańców Radomia hołd uczestnikom Czerwca ’76 oddali przedstawiciele władz samorządowych i państwowych. Delegacje złożyły kwiaty pod pomnikiem upamiętniającym wydarzenia sprzed 50 lat.
Wcześniej uroczystości rocznicowe odbyły się w Zespole Szkół Muzycznych im. Oskara Kolberga. Podczas spotkania wręczono odznaczenia uczestnikom protestu oraz osobom szczególnie zasłużonym dla pielęgnowania pamięci o Radomskim Czerwcu ’76 i budowania lokalnej wspólnoty. M.in. 11 osób otrzymało Medale Pro Patria przyznawane przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Został tez wręczony Medal Prezydenta Miasta Radomia oraz odznaka „Zasłużony dla Mazowsza”.
– Historia Radomia obfituje w wiele ważnych dat, ale 25 czerwca 1976 roku jest datą szczególną. Od tego momentu nic już nie było takie samo. Zmienił się bieg historii naszego miasta, Polski i Europy. Tego dnia 20 tysięcy mieszkańców Radomia miało odwagę zaprotestować przeciwko decyzjom komunistycznej władzy. Bohaterom tamtych wydarzeń jesteśmy winni nie tylko pamięć i wdzięczność. Jesteśmy im winni odpowiedzialność za Polskę i naszą lokalną wspólnotę. Najlepszym sposobem oddania im szacunku jest codzienna troska o dobro wspólne i gotowość do działania na rzecz innych – mówił do zgromadzonych na uroczystości prezydent Radomia Radosław Witkowski.
Podczas rocznicowych uroczystości zostały także złożone kwiaty przed budynkiem Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, gdzie przez lata mieściła się siedziba Komitetu Wojewódzkiego PZPR. To tu 50 lat temu doszło do starć protestujących z milicją.
________________________________
Radomski Czerwiec ’76 to jeden z najważniejszych przystanków na drodze Polaków do wolności w XX wieku.
25 czerwca 1976 roku w proteście przeciwko ogłoszonym przez władzę podwyżkom cen, wybuchły strajki w całym kraju. Uczestniczyło w nich w sumie około 60 tysięcy osób. Wydarzenia w Radomiu miały jednak najbardziej dramatyczny przebieg, gdzie przed gmachem KW PZPR manifestowało około 20 tysięcy robotników. Doszło do starć ulicznych z oddziałami MO i ZOMO. W ich trakcie użyto gazów łzawiących i armatek wodnych. Śmierć poniosły dwie osoby. Kilkaset osób zostało zatrzymanych i brutalnie pobitych na tzw. „ścieżkach zdrowia” w aresztach i na komisariatach. W procesach sądowych, toczących się przez następne miesiące, 25 osób skazano na kary więzienia. Około 170 osób zostało skazanych przez kolegia do spraw wykroczeń. Wielu uczestników protestu straciło pracę.
Występując przeciwko komunistycznej władzy 25 czerwca 1976 roku, radomscy robotnicy uruchomili potężny mechanizm społecznego oporu i solidarności. W odruchu współczucia prześladowanym robotnikom Radomia w rozmaitych środowiskach podejmowano spontaniczne akcje, organizujące pomoc poszkodowanym i wyrażające sprzeciw wobec działań władz. Tak narodziła się zupełnie nowa formuła opozycji w postaci powołanego jeszcze w 1976 roku Komitetu Obrony Robotników, a następnie Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela. Pokłosiem Radomskiego Czerwca był potężny i zwycięski ruch Solidarności.
